มาตรฐานกันน้ำกันฝุ่น IP Rating (IPX4, IPX7, IP68) คืออะไร บอกอะไรบ้าง

มาตรฐานกันน้ำกันฝุ่น หรือ IP Rating (International Protection Rating) คือรหัสตัวเลขสองหลักที่บอกระดับการป้องกันฝุ่นและน้ำของอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เช่น สมาร์ทวอทช์ หูฟังไร้สาย ลำโพงพกพา และกล้องวงจรปิดกลางแจ้ง ยิ่งตัวเลขสูง ยิ่งป้องกันได้มากขึ้น แต่ไม่ได้แปลว่ากันน้ำได้ทุกสถานการณ์ตามที่หลายคนเข้าใจผิด

ตัวเลขหลักแรกกับหลักที่สองบอกอะไร

รหัส IP ตามด้วยตัวเลข 2 หลัก เช่น IP68 หลักแรกบอกระดับการป้องกันฝุ่นและสิ่งแปลกปลอม มีตั้งแต่ 0 (ไม่ป้องกัน) ถึง 6 (ป้องกันฝุ่นได้สนิท ฝุ่นเข้าไม่ได้เลย) ส่วนหลักที่สองบอกระดับการป้องกันน้ำ มีตั้งแต่ 0 (ไม่ป้องกัน) ถึง 9K (ทนน้ำแรงดันสูงและอุณหภูมิสูงได้) บางครั้งจะเห็นรหัสแบบ IPX4 หรือ IPX7 ซึ่งตัว X แทนว่าไม่ได้ระบุหรือไม่ได้ทดสอบระดับป้องกันฝุ่นในหลักแรก

มาตรฐานที่พบบ่อยในสมาร์ทวอทช์ หูฟัง และลำโพงพกพา

อุปกรณ์ไอทีที่ขายทั่วไปมักใช้ตัวเลขเหล่านี้เป็นหลัก

IPX4 ป้องกันละอองน้ำและเหงื่อจากการออกกำลังกายได้ แต่ห้ามจุ่มน้ำ
IPX5 / IPX6 ทนน้ำฉีดแรงดันได้ระดับหนึ่ง เหมาะกับใช้กลางแจ้งหรือโดนฝน
IPX7 จุ่มน้ำลึกไม่เกิน 1 เมตร นาน 30 นาทีได้ พบมากในสมาร์ทวอทช์และหูฟังไร้สายราคาระดับกลางถึงสูง
IPX8 จุ่มน้ำได้ลึกและนานกว่า IPX7 ตามที่ผู้ผลิตระบุไว้เฉพาะรุ่น
IP68 ป้องกันฝุ่นสนิทและกันน้ำจุ่มได้ตามระดับที่ระบุ พบในสมาร์ทวอทช์และกล้องวงจรปิดกลางแจ้งที่เน้นความทนทาน

สิ่งที่ IP Rating ไม่ได้ครอบคลุม

ตัวเลข IP มาจากการทดสอบในห้องแล็บด้วยน้ำจืดสะอาดและอุณหภูมิห้อง จึงไม่ได้รับประกันการใช้งานทุกกรณี ข้อควรระวังที่พบบ่อยคือ อุปกรณ์ที่มี IPX7 หรือ IP68 ส่วนใหญ่ไม่ได้ออกแบบมาให้ลงน้ำทะเลหรือน้ำคลอรีนในสระว่ายน้ำเป็นประจำ เพราะเกลือและสารเคมีกัดกร่อนซีลยางได้เร็วกว่าน้ำจืด และไม่ครอบคลุมน้ำร้อนหรือไอน้ำ เช่น การอาบน้ำอุ่นจัดหรือซาวน่า นอกจากนี้ระดับการป้องกันจะเสื่อมลงได้ตามอายุการใช้งาน แรงกระแทก หรือรอยขีดข่วนที่ซีลยาง ผู้ผลิตหลายรายจึงไม่ครอบคลุมความเสียหายจากน้ำในเงื่อนไขการรับประกัน แม้อุปกรณ์จะมี IP Rating สูงก็ตาม

เลือกอุปกรณ์ตามลักษณะการใช้งาน

สำหรับคนที่ใช้แค่ออกกำลังกายในฟิตเนสหรือโดนฝนบ้าง IPX4 ก็เพียงพอ แต่ถ้าว่ายน้ำในสระหรือใช้งานกลางแจ้งบ่อย ควรเลือกอย่างน้อย IPX7 ขึ้นไป ส่วนกล้องวงจรปิดหรืออุปกรณ์ที่ติดตั้งภายนอกอาคารถาวร ควรมองหา IP66 หรือ IP68 ที่ป้องกันทั้งฝุ่นและน้ำฝนได้ต่อเนื่องตลอดปี

คำถามที่พบบ่อย

ถามสมาร์ทวอทช์ IPX7 ใส่ว่ายน้ำได้เลยไหม
ตอบ ขึ้นอยู่กับรุ่น บางรุ่นแม้จะมี IPX7 แต่ผู้ผลิตระบุชัดว่าไม่แนะนำให้ว่ายน้ำหรือดำน้ำ ควรตรวจสอบสเปกและคำแนะนำการใช้งานของรุ่นนั้นก่อนใช้งานในน้ำจริงเสมอ

ถามหูฟังไร้สายที่ระบุ IPX4 ใช้วิ่งตากฝนได้ไหม
ตอบ ได้ในระดับที่โดนฝนหรือเหงื่อกระเซ็นทั่วไป แต่ไม่ควรจุ่มน้ำหรือใส่อาบน้ำ เพราะ IPX4 ป้องกันได้เฉพาะละอองน้ำ ไม่ใช่การแช่น้ำ

อ่านเพิ่มเติม

จัดทำโดยทีมเนื้อหา TMT Innovation