CADR (Clean Air Delivery Rate) คือค่าที่บอกว่าเครื่องฟอกอากาศสามารถผลิตอากาศสะอาดออกมาได้กี่ลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง ยิ่งค่าสูงยิ่งฟอกอากาศในห้องขนาดใหญ่ได้เร็ว ส่วนชั้นกรอง HEPA คือมาตรฐานที่บอกว่าไส้กรองดักจับฝุ่นละอองขนาดเล็กได้ละเอียดแค่ไหน ทั้งสองค่านี้เป็นตัวเลขหลักที่ควรดูก่อนตัดสินใจซื้อเครื่องฟอกอากาศ มากกว่าดูแค่ราคาหรือดีไซน์
CADR บอกอะไร และคำนวณห้องยังไง
CADR มักระบุแยกตามชนิดอนุภาค เช่น ฝุ่น (dust), ควัน (smoke) และเกสรดอกไม้ (pollen) เพราะขนาดอนุภาคแต่ละแบบไม่เท่ากัน เวลาเลือกซื้อควรดูค่า CADR ฝุ่นหรือควันเป็นหลัก เพราะใกล้เคียงกับ PM2.5 มากที่สุด หลักการคร่าวๆ ที่ผู้ผลิตส่วนใหญ่แนะนำคือเลือกเครื่องที่มีค่า CADR เพียงพอให้ฟอกอากาศในห้องขนาดที่ใช้งานจริงได้หมดภายในเวลาไม่นานเกินไป ห้องที่มีขนาดใหญ่หรือเพดานสูงจึงต้องการเครื่องที่มีค่า CADR สูงกว่าห้องขนาดเล็ก
ชั้นกรอง HEPA ต่างกันอย่างไร
ไส้กรอง HEPA (High Efficiency Particulate Air) แบ่งเป็นเกรดย่อย เช่น H11, H12, H13 ตัวเลขยิ่งสูงยิ่งดักจับอนุภาคขนาดเล็กได้ละเอียดขึ้น โดย HEPA มาตรฐานทั่วไปสามารถดักจับอนุภาคขนาดเล็กระดับ PM2.5 ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เครื่องฟอกอากาศหลายรุ่นยังออกแบบให้ไส้กรองทำงานร่วมกับแผ่นกรองคาร์บอน (activated carbon) เพื่อช่วยดักกลิ่นและสารระเหยเพิ่มเติมจากฝุ่น ซึ่งเป็นคนละหน้าที่กับการกรองอนุภาค
อายุการใช้งานไส้กรองและการดูแลรักษา
ไส้กรอง HEPA เป็นวัสดุใช้แล้วหมดอายุ ต้องเปลี่ยนตามรอบที่ผู้ผลิตกำหนด โดยทั่วไปอายุการใช้งานขึ้นอยู่กับคุณภาพอากาศในพื้นที่ใช้งานและชั่วโมงการเปิดใช้ เครื่องฟอกอากาศอัจฉริยะรุ่นใหม่หลายรุ่นมีเซนเซอร์วัดฝุ่นในตัวและแจ้งเตือนผ่านแอปเมื่อถึงรอบเปลี่ยนไส้กรอง ทำให้ดูแลรักษาง่ายกว่าเครื่องรุ่นเก่าที่ต้องจดจำวันเปลี่ยนเอง การไม่เปลี่ยนไส้กรองตามรอบจะทำให้ประสิทธิภาพการฟอกอากาศลดลงและอาจทำให้พัดลมทำงานหนักขึ้นโดยไม่จำเป็น
เลือกยังไงให้เหมาะกับห้อง
นอกจากดูค่า CADR และเกรด HEPA แล้ว ควรพิจารณาระดับเสียงขณะทำงาน (โดยเฉพาะโหมดกลางคืน) และการเชื่อมต่อแอปเพื่อดูค่าคุณภาพอากาศแบบเรียลไทม์ ซึ่งเป็นฟีเจอร์ที่เครื่องฟอกอากาศอัจฉริยะรุ่นใหม่ส่วนใหญ่รองรับ หากห้องมีสัตว์เลี้ยงหรือมีคนในบ้านเป็นภูมิแพ้ ควรเลือกเครื่องที่มีไส้กรองเกรดสูงและมีค่า CADR สูงกว่าค่ามาตรฐานทั่วไปเล็กน้อยเพื่อรองรับปริมาณฝุ่นและขนสัตว์ที่มากกว่าห้องทั่วไป
อ่านเพิ่มเติม
คำถามที่พบบ่อย
Q: CADR สูงแปลว่าเครื่องฟอกอากาศดีกว่าเสมอไหม?
A: ไม่เสมอไป ต้องเลือกให้เหมาะกับขนาดห้องที่ใช้งานจริง เครื่องที่มี CADR สูงเกินความจำเป็นสำหรับห้องเล็กจะสิ้นเปลืองพลังงานและอาจมีเสียงดังกว่าที่จำเป็นโดยไม่ได้ประโยชน์เพิ่ม
Q: ไส้กรอง HEPA ล้างน้ำแล้วใช้ซ้ำได้ไหม?
A: โดยทั่วไปไม่แนะนำให้ล้างน้ำ เพราะโครงสร้างเส้นใยของ HEPA อาจเสียหายและลดประสิทธิภาพการกรอง ควรเปลี่ยนไส้กรองใหม่ตามรอบที่ผู้ผลิตแนะนำแทน
จัดทำโดยทีมเนื้อหา TMT Innovation