ECG หรือ Electrocardiogram คือฟีเจอร์ที่วัดสัญญาณไฟฟ้าจากหัวใจโดยตรงผ่านการสัมผัสด้วยนิ้ว ให้ข้อมูลจังหวะการเต้นของหัวใจแบบละเอียดกว่าการนับตัวเลขอัตราการเต้นหัวใจทั่วไป ส่วนเซนเซอร์ PPG (Photoplethysmography) ที่ใช้วัดอัตราการเต้นหัวใจแบบวัดต่อเนื่องในสมาร์ทวอทช์ทั่วไป ทำงานด้วยแสง LED ส่องผ่านผิวหนังเพื่อตรวจจับการไหลเวียนเลือด ทั้งสองอย่างต่างหน้าที่กัน ECG เน้นตรวจจับความผิดปกติของจังหวะการเต้น ส่วน PPG เน้นติดตามอัตราการเต้นระหว่างวันและระหว่างออกกำลังกาย
ECG ในสมาร์ทวอทช์ทำงานอย่างไร
สมาร์ทวอทช์ที่มีฟีเจอร์ ECG จะมีอิเล็กโทรดฝังอยู่ที่ตัวเรือนหรือปุ่มด้านข้าง เมื่อผู้ใช้แตะนิ้วอีกข้างที่จุดสัมผัสนี้ค้างไว้ประมาณ 30 วินาที นาฬิกาจะสร้างวงจรไฟฟ้าครบวงจรผ่านร่างกาย ทำให้อ่านสัญญาณไฟฟ้าที่หัวใจปล่อยออกมาในแต่ละจังหวะการเต้นได้ แล้วแปลงเป็นกราฟคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (ECG waveform) ซึ่งแสดงรูปแบบการเต้นแต่ละจังหวะอย่างละเอียด ต่างจากการวัดอัตราการเต้นหัวใจทั่วไปที่ให้แค่ตัวเลข BPM (ครั้งต่อนาที) เพียงอย่างเดียว
ECG ต่างจากเซนเซอร์วัดอัตราการเต้นหัวใจ (PPG) อย่างไร
เซนเซอร์ PPG ที่อยู่ด้านหลังตัวเรือนนาฬิกาทำงานแบบพาสซีฟ วัดค่าต่อเนื่องตลอดวันโดยไม่ต้องให้ผู้ใช้ทำอะไรเพิ่ม เหมาะสำหรับติดตามแนวโน้มอัตราการเต้นหัวใจขณะพัก ขณะออกกำลังกาย หรือระหว่างนอนหลับ แต่ข้อมูลที่ได้เป็นเพียงค่าเฉลี่ยของช่วงเวลานั้น ๆ ส่วน ECG ต้องให้ผู้ใช้กดวัดเองเป็นครั้ง ๆ ไป (active measurement) แต่ได้ข้อมูลจังหวะการเต้นแบบละเอียดในช่วงเวลาสั้น ๆ ทำให้เห็นรูปแบบการเต้นที่ผิดปกติซึ่ง PPG มองไม่เห็น กล่าวโดยสรุป PPG เหมาะกับการติดตามภาพรวมระยะยาว ส่วน ECG เหมาะกับการตรวจสอบจังหวะการเต้นในจุดเวลาที่สงสัยว่าผิดปกติ
ECG ตรวจจับอะไรได้บ้าง และข้อจำกัดที่ควรรู้
ฟีเจอร์ ECG ในสมาร์ทวอทช์ส่วนใหญ่ออกแบบมาเพื่อช่วยสังเกตสัญญาณเบื้องต้นของภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะชนิดหัวใจห้องบนสั่นพลิ้ว (Atrial Fibrillation หรือ AFib) ซึ่งเป็นภาวะที่พบได้บ่อยและเพิ่มความเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมอง อย่างไรก็ตาม ECG บนสมาร์ทวอทช์เป็นการวัดแบบ 1 ขั้ว (single-lead) เท่านั้น ต่างจากเครื่อง ECG 12-lead ในโรงพยาบาลที่ให้ข้อมูลรอบด้านของหัวใจมากกว่ามาก จึงไม่สามารถใช้วินิจฉัยโรคหัวใจชนิดอื่น เช่น กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดหรือลิ้นหัวใจผิดปกติได้ และผลที่วัดได้ควรใช้เป็นข้อมูลเบื้องต้นประกอบการปรึกษาแพทย์เท่านั้น ไม่ควรใช้ทดแทนการตรวจวินิจฉัยทางการแพทย์ หากพบผลผิดปกติซ้ำหลายครั้งควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจอย่างละเอียดต่อไป
อ่านเพิ่มเติม
คำถามที่พบบ่อย
Q: สมาร์ทวอทช์ทุกรุ่นมีฟีเจอร์ ECG หรือไม่
A: ไม่ใช่ ฟีเจอร์ ECG มักมีเฉพาะในสมาร์ทวอทช์ระดับกลางถึงระดับสูงที่ติดตั้งอิเล็กโทรดสำหรับวัดสัญญาณไฟฟ้าโดยเฉพาะ ส่วนสมาร์ทแบนด์และสมาร์ทวอทช์ราคาประหยัดส่วนใหญ่จะมีเฉพาะเซนเซอร์ PPG สำหรับวัดอัตราการเต้นหัวใจทั่วไป
Q: ผล ECG จากสมาร์ทวอทช์เชื่อถือได้แค่ไหน
A: ใช้เป็นข้อมูลเบื้องต้นเพื่อสังเกตความผิดปกติของจังหวะการเต้นหัวใจได้ในระดับหนึ่ง แต่ยังมีข้อจำกัดเรื่องจำนวนขั้ววัดเมื่อเทียบกับเครื่องมือแพทย์ จึงไม่ควรใช้แทนการตรวจวินิจฉัยจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
จัดทำโดยทีมเนื้อหา TMT Innovation