SSD NVMe และ SSD SATA เป็นไดรฟ์จัดเก็บข้อมูลแบบไม่มีชิ้นส่วนเคลื่อนไหวเหมือนกัน แต่ต่างกันที่ช่องทางเชื่อมต่อกับเมนบอร์ด ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อความเร็วในการอ่านเขียนข้อมูล SSD SATA ใช้อินเทอร์เฟซเดียวกับฮาร์ดดิสก์รุ่นเก่า ความเร็วจึงถูกจำกัดไว้ที่ประมาณ 550 MB/s ส่วน SSD NVMe เชื่อมต่อผ่านช่อง PCIe โดยตรง ทำให้ความเร็วสูงกว่าหลายเท่าตัว เหมาะกับงานที่ต้องโอนย้ายไฟล์ขนาดใหญ่หรือโหลดโปรแกรมบ่อยๆ
อินเทอร์เฟซและความเร็วที่ต่างกัน
SSD SATA ใช้สาย SATA III แบบเดียวกับฮาร์ดดิสก์จานหมุน bandwidth สูงสุดของอินเทอร์เฟซนี้อยู่ที่ 6 Gbps หรือคิดเป็นความเร็วอ่านเขียนจริงประมาณ 500-550 MB/s ไม่ว่าไดรฟ์จะเร็วแค่ไหนก็ไม่สามารถทะลุขีดจำกัดนี้ได้ ส่วน SSD NVMe (Non-Volatile Memory Express) ถูกออกแบบมาให้สื่อสารผ่านช่อง PCIe โดยตรง ซึ่งมีหลายเลนและ bandwidth สูงกว่ามาก ไดรฟ์ NVMe รุ่น PCIe Gen3 ทำความเร็วได้ราว 2,000-3,500 MB/s ส่วนรุ่น PCIe Gen4 ขึ้นไปสามารถแตะระดับ 5,000-7,000 MB/s ได้ในผลิตภัณฑ์ระดับกลางถึงสูง
รูปร่างและการติดตั้งที่ต้องดูให้ตรงรุ่นเมนบอร์ด
SSD SATA ส่วนใหญ่มาในตัวถังขนาด 2.5 นิ้วเหมือนฮาร์ดดิสก์โน้ตบุ๊ก ต้องต่อสายไฟและสายสัญญาณแยกกัน เข้ากันได้กับเมนบอร์ดและโน้ตบุ๊กรุ่นเก่าแทบทุกรุ่น ส่วน SSD NVMe มักมาในฟอร์มแฟกเตอร์ M.2 เป็นแผงยาวเสียบตรงลงบนเมนบอร์ดโดยไม่ต้องเดินสายเพิ่ม แต่ต้องตรวจสอบก่อนซื้อว่าเมนบอร์ดมีช่อง M.2 รองรับ NVMe (ไม่ใช่ M.2 SATA ซึ่งมีอยู่บางรุ่นและความเร็วเท่า SATA ปกติ) และรองรับ PCIe เจนเดียวกับไดรฟ์หรือไม่ เพราะถ้าเมนบอร์ดรองรับแค่ Gen3 ไดรฟ์ Gen4 ก็จะถูกจำกัดความเร็วลงมาอยู่ที่ระดับ Gen3 แทน
ราคาต่อความจุและความเหมาะสมกับงบประมาณ
โดยทั่วไป SSD SATA มีราคาต่อความจุถูกกว่า SSD NVMe ที่ความจุเท่ากัน เพราะเทคโนโลยีเรียบง่ายกว่าและผลิตมานานกว่า จึงยังเป็นตัวเลือกที่คุ้มค่าสำหรับการอัปเกรดคอมพิวเตอร์เก่าที่ไม่มีช่อง M.2 หรือสำหรับงานที่ไม่ต้องการความเร็วสูงมาก เช่น ใช้เป็นไดรฟ์เก็บข้อมูลสำรอง ส่วน SSD NVMe แม้ราคาต่อ GB จะสูงกว่า แต่ส่วนต่างนี้แคบลงเรื่อยๆ ในช่วงหลัง และคุ้มค่าสำหรับงานที่ไวต่อความเร็ว เช่น ตัดต่อวิดีโอ โหลดเกมขนาดใหญ่ หรือติดตั้งเป็นไดรฟ์ระบบปฏิบัติการหลัก
เลือกอย่างไรให้เหมาะกับการใช้งาน
ถ้าคอมพิวเตอร์หรือโน้ตบุ๊กมีช่อง M.2 ที่รองรับ NVMe และงบประมาณเอื้ออำนวย การเลือก SSD NVMe จะให้ประสบการณ์ใช้งานที่ลื่นไหลกว่าอย่างชัดเจน ทั้งเวลาบูตเครื่อง เปิดโปรแกรม และโอนย้ายไฟล์ขนาดใหญ่ แต่ถ้าเครื่องรุ่นเก่าไม่มีช่อง M.2 หรือช่อง M.2 ที่มีรองรับแค่ SATA การเลือก SSD SATA ก็ยังให้ความเร็วดีกว่าฮาร์ดดิสก์จานหมุนแบบเทียบกันไม่ติดอยู่แล้ว และยังใช้เป็นไดรฟ์เก็บข้อมูลเสริมความจุได้อย่างคุ้มค่า
คำถามที่พบบ่อย
ถาม: ใส่ SSD NVMe ลงในช่อง M.2 SATA ได้ไหม
ตอบ: ทางกายภาพเสียบได้เพราะฟอร์มแฟกเตอร์เดียวกัน แต่ไดรฟ์จะทำงานไม่ได้หรือถูกจำกัดความเร็วลงมาก ควรตรวจสอบสเปกเมนบอร์ดหรือคู่มือโน้ตบุ๊กให้แน่ใจก่อนว่าช่อง M.2 นั้นรองรับโปรโตคอล NVMe จริง
ถาม: SSD NVMe ร้อนกว่า SSD SATA จริงหรือไม่
ตอบ: จริง เพราะความเร็วในการถ่ายโอนข้อมูลที่สูงกว่าทำให้ชิปควบคุมทำงานหนักและเกิดความร้อนมากกว่า ไดรฟ์ NVMe ระดับไฮเอนด์หลายรุ่นจึงมาพร้อมแผ่นระบายความร้อน (heatsink) หรือแนะนำให้ติดตั้งเพิ่มหากใช้งานหนักต่อเนื่อง
อ่านเพิ่มเติม
จัดทำโดยทีมเนื้อหา TMT Innovation